هدف: بررسی خصوصیات فولیکولی و ارتباط آنها با کیفیت پوست گوسفند زندی.طرح: نمونه گیری از دامها و عملیات آزمایشگاهی.حیوانات: پنجاه و پنج راس میش 2، 3 و 4 ساله، پانزده راس قوچ 2 و 3 ساله و 30 راس بره 1-3 روزه نژاد زندی.روش: نمونه برداری از پوست پهلوی راست گوسفند به قطر یک سانتیمتر و عمل آوری پوست، قالب گیری نمونه ها، برش بافت و رنگ آمیزی به روش ساکپیک و شمارش فولیکول های پوست با استفاده از گراتیکول و میکروسکوپ و ارزیابی مشاهده ای پوست بره ها.نتایج: تعداد فولیکول های اولیه در هر میلی متر مربع از پوست قوچها، میشها و بره ها به ترتیب 2.7±0.51، 4.0±0.98 و 12.5± 2.2 برآورد گردید. تراکم فولیکول های ثانویه در هر میلی متر مربع در پوست قوچها، میشها و بره ها به ترتیب 12.2± 2.14، 16.8± 3.24 و 28.5 ±3.9 برآورد شد. نسبت فولیکول های ثانویه به اولیه در قوچها، میشها و بره ها به ترتیب 4.5 ±0.7، 3.6 ±0.43 و 2.8 ±0.21 بود. تفاوت خصوصیات فولیکولی میشهای دو ساله با سه و چهار ساله معنی دار بود. اثر جنس بر تفاوتهای خصوصیات فولیکولی نیز معنی دار بود (P<0.05) اما همبستگی بین خصوصیات فولیکولی و کیفیت پوست معنی دار نبود.

در این تحقیق از تعداد 8366، 6360، 4350، 2890 و 2430 رکورد مربوط به صفات وزن تولد، شیرگیری، شش ماهگی، نه ماهگی و یک سالگی گوسفندان زندی ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند زندی (ایستگاه خجیر)، که در فاصله سال های 1370 تا 1386 جمع آوری شده بود، استفاده گردید. وراثت پذیری مستقیم و مادری صفات با تجزیه تک صفتی با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده و برازش شش مدل حیوانی مختلف با افزودن و حذف آثار ژنتیکی افزایشی مادری و محیطی دائمی مادری، برآورد شدند. آزمون نسبت درستنمائی نشان داد که مدل دارای آثار ژنتیکی مستقیم و ژنتیکی افزایشی مادری، بدون در نظر گرفتن کوواریانس بین آنها برای وزن تولد، مدل دارای آثار ژنتیکی مستقیم و محیط دائمی مادری برای وزن از شیرگیری و وزن شش ماهگی و مدل دارای آثار ژنتیکی مستقیم برای وزن نه ماهگی و وزن یک سالگی مناسب بودند. همبستگی های ژنتیکی، فنوتیپی و محیطی با تجزیه چندصفتی و با مدل مناسب برای هر صفت برآورد شدند. ارزش اصلاحی جهت محاسبه روند ژنتیکی هر صفت، با استفاده از بهترین مدل دام تک صفتی و چندصفتی برآورد گردید. روند فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی به ترتیب از طریق تابعیت میانگین فنوتیپی بر سال، میانگین ارزش اصلاحی بر سال و تفاوت ارزش اصلاحی از ارزش فنوتیپی بر سال برآورد شدند. روند ژنتیکی مستقیم وزن تولد، شیرگیری، شش ماهگی، نه ماهگی و یک سالگی با استفاده از تجزیه تک صفتی و چندصفتی به ترتیب 2.1±0.7 و 3.9±1.1، 98.5±12.4 و 106.3±38.2، 89.6±21.2 و 95.5±33.4، 26.4±10.6 و 32.2±16.5، 41.5±13.4 و 49.8±13.4 گرم در سال برآورد شدند.

به منظور مطالعه عوامل محیطی موثر بر صفات رشد در یک گله گوسفند نژاد زندی، از رکوردهای مربوط به تعداد 5791 راس بره متولد شده طی سال های 1370تا 1380 ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند زندی استفاده شد. صفات مورد نظر شامل وزن های تولد، 3 ماهگی، 6 ماهگی،12 ماهگی، افزایش وزن های تولد تا 3 ماهگی و 3 ماهگی تا 6 ماهگی بودند. میانگین حداقل مربعات صفات فوق به ترتیب 0.32±3.94، 0.30±19.41، 0.38±28.06، 0.57±30.30، 0.003±0.157 و 0.003±0.124 کیلوگرم برآورد شدند. اثر عوامل جنس بره، نوع تولد، سن مادر و سال زایش بر تمامی صفات معنی دار بود (P<0.05). اثر متقابل جنس بره با نوع تولد برای تمامی صفات معنی دار بود (P<0.05). اثر متقابل جنس بره با سن میش برای تمامی صفات بجز وزن تولد معنی دار بود (P<0.05). اثر متقابل نوع تولد با سن میش تنها برای صفات افزایش وزن روزانه معنی دار بود (P<0.05). آثار متقابل جنس بره با سال زایش و نوع تولد با سال زایش برای هیچکدام از صفات معنی دار نبود.

این تحقیق با هدف برآورد عوامل محیطی موثر بر بقاء و برآورد پارامترهای ژنتیکی بقاء از یک تا آخرین روز رکوردبرداری در گوسفند زندی انجام شد. اطلاعات مورد استفاده شامل رکوردهای بقاء 9558 بره متولد شده از 273 قوچ و 2328 میش بود که توسط مرکز اصلاح نژاد دام کشور در طول 25 سال (1366 تا 1390) جمع آوری شده بود. عوامل مؤثر بر بقاء و خطر حذف توسط دو بسته نرم افزاری Survival و cmprsk برآورد شدند. برآورد مؤلفه های واریانس صفت بقاء با استفاده از توزیع نمایی بر مبنای داده های سانسور شده توسط مدل با اثر افزایشی (مدل 1) و مدل با اثر افزایشی و محیط دائم مادری (مدل 2) تحت رویکرد بیزین و تکنیک نمونه گیری گیبس انجام گرفت. تعداد 1000000 نمونه با دوره سوخته 100000 و فاصله نمونه گیری 75 برای برآورد مؤلفه های واریانس استفاده شد. نتایج نشان داد، که اثرات عوامل سال تولد، ماه تولد، وزن تولد، نوع تولد، جنس بره (p<0. 001) و سن مادر (p< 0. 01) بر صفت بقا معنی دار بود. وراثت پذیری مستقیم صفت بقا درمدل 1 و 2 به ترتیب 0. 184(0. 136-0. 234) و 0. 162( 0. 120-0. 210) بود. نسبت واریانس محیط دائمی مادری به واریانس فنوتیپی 0. 046( 0. 031-0. 056) بود. براساس نتایج این تحقیق، بهبود ژنتیکی بقا بره های زندی توسط انتخاب ژنتیکی امکان پذیر بئده و مدیریت بهتر عوامل محیطی در کاهش خطر حذف بره های این نژاد موثر می باشد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در این تحقیق برازش مدل های غیرخطی ون برتالانفی، گومپرتز، برودی و لجستیک در توصیف منحنی رشد گوسفندان نژاد زندی ایستگاه خُجیر بررسی شد. بدین منظور از 14569 رکورد وزن بدن (از تولد تا 400 روزگی) که به صورت روزانه از 3581 رأس گوسفند در سال های 1370 تا 1392 گرد آوری شده بودند، استفاده شد. هر مدل با استفاده از رویة حداقل مربعات غیرخطی (NLIN) نرم افزار آماری SAS به طور جداگانه روی همه ی مشاهده ها و نیز به تفکیک فاکتورهای محیطی مؤثر بر وزن بدن (مانند جنس، نوع تولد، فصل تولد، سال تولد و سن مادر در زمان زایش) برازش داده شد. نکوئی برازش هر یک از این مدل ها با استفاده از معیارهای ضریب تبیین تصحیح شده (R2Adj)، معیار اطلاعات آکائیک (AIC)، انحراف معیار مانده ها (RMSE) و دوربین-واتسون (DW) تعیین شد. بر پایه ی معیارهای مختلف نکوئی برازش، همه ی مدل های موردبررسی در این پژوهش به خوبی توانایی برازش منحنی رشد گوسفندان زندی را دارند. به هرحال نتایج این بررسی نشان داد که مدل لجستیک با داشتن بالاترین دقت (R2Adj= 0. 9702; AIC= 85886) و کم ترین خطا (RMSE= 4. 61) بهتر از دیگر توابع ریاضی منحنی رشد گوسفند نژاد زندی را برازش کرده و به دنبال آن به ترتیب مدل های گومپرتز، ون برتالانفی و برودی قرار گرفتند. نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان می دهد که از مدل لجستیک می توان در تنظیم برنامه های تغذیه ای، تعیین مشکلات مدیریتی و سن مناسب کشتار بره های ایستگاه اصلاح نژاد خُجیر کمک گرفت.

میوستاتین (MSTN)‎ که عامل رشد و تمایز شماره  (GDF8) 8نیز نامیده می شود از گروه عوامل تغییر رشد بتا(TGFb)  می باشد که در کاهش رشد در پستانداران نقش دارد. یک چندشکلی تک نوکلئوتیدی (SNP)‎ در ناحیه ترجمه نشده 3’ (3'UTR) ژن میوستاتین به عنوان عامل هایپرتروفی عضله در کروموزوم شماره  (OAR2) 2نژادهای گوسفند اروپایی تشخیص داده شده است. در این تحقیق،‏ برای شناسایی چندشکلی تک نوکلئوتیدی (SNP)‎ ژن میوستاتین در نژادهای گوسفند شال،‏ زندی و زل به ترتیب از 20،‏ 24 و 17 راس بره خون گیری شد. از نمونه خون بره ها DNA استخراج و برای تکثیر قطعه 1003 جفت بازی ژن مورد نظر PCR انجام و از روش توالی یابی برای تشخیص چندشکلی استفاده شد. با مقایسه توالی قطعه مورد نظر با توالی موجود در بانک ژن در ناحیه ترجمه نشده 3’ (3'UTR) مشخص شد که کلیه گوسفندان دارای آلل G هستند که در ایجاد فنوتیپ عضله مضاعف نقش ندارد.

در این بررسی از تعداد 3257 رکورد مربوط به گوسفند نژاد زندی که طی 13 سال (1370 تا 1382) در مرکز پرورش و اصلاح نژاد خجیر استان تهران جمع آوری شده بود، به منظور برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات رشد (وزن های تولد، شیرگیری، 6 ماهگی، 9 ماهگی و 12 ماهگی) و صفات تولید مثل ترکیبی (مجموع وزن بره های از شیر گرفته شده از هر میش تحت آمیزش در طی 3 دوره زایش متوالی) استفاده شد. بر اساس تجزیه و تحلیل یک متغیره، مناسب ترین مدل برای صفات وزن تولد و شیرگیری، مدل شامل اثر ژنتیکی افزایشی مستقیم و مادری (مدل 3) و برای وزن های 6، 9 و 12 ماهگی، مدل شامل اثر ژنتیکی افزایشی مستقیم (مدل 1) بود. بر این اساس، مقادیر وراثت پذیری مستقیم برای صفات رشد (از وزن تولد تا وزن 12 ماهگی) به ترتیب 0.04±0.08، 0.05±0.20، 0.06±0.29، 0.60±0.25 و 0.07±0.35 برآورد شدند. همچنین وراثت پذیری مادری برای وزن تولد و شیرگیری به ترتیب 0.02±0.17 و 0.03±0.06 بود. برای برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات تولید مثل ترکیبی از یک مدل ساده حیوانی (مدل 1) استفاده شد. وراثت پذیری مستقیم برای مجموع وزن بره های از شیر گرفته شده از هر میش تحت آمیزش در طی دوره های اول تا سوم زایش به ترتیب 0.08±0.06، 0.09±0.03 و 0.11±0.08 بود. اجزا کوواریانس و همبستگی های بین صفات رشد و تولیدمثل ترکیبی بر اساس تجزیه و تحلیل دو متغیره و با استفاده از مناسب ترین مدل تجزیه و تحلیل یک متغیره برآورد شدند. بیشترین همبستگی ژنتیکی افزایشی بین صفات رشد و تولید مثل ترکیبی مربوط به همبستگی بین وزن شیرگیری و مجموع وزن بره های از شیر گرفته شده از هر میش تحت آمیزش در دوره دوم زایش بود (0.99). همچنین بیشترین همبستگی ژنتیکی افزایشی بین صفات رشد 0.99 (بین وزن شیرگیری و 6 ماهگی) برآورد شد. نتایج این تحقیق نشان داد که انتخاب بر اساس وزن شیرگیری می تواند باعث بهبود صفات رشد بعد از شیرگیری و صفات تولید مثل ترکیبی شود.

حفظ دام های بومی، به عنوان ذخایر ژنتیکی و سرمایه های ملی برای برنامه های اصلاح نژادی و بازده تولید ضروری می-باشد. استفاده از نشانگرهای ژنتیکی توالی یابی ژنوم میتوکندری یکی از کاربردی ترین روش ها برای تشخیص گونه ها و تعیین رابطه فیلوژنی بین جمعیت ها و گونه های نزدیک به هم می باشد. هدف از این مطالعه بررسی میزان تنوع ناحیهHVR-I ژنوم میتوکندری گوسفند نژاد زندی بود. بدین منظور نمونه-های خون از تعداد 25 رأس گوسفند غیر خویشاوند نژاد زندی در ایستگاه خجیر تهران جمع آوری شد؛ و پس از استخراج DNAوتکثیر قطعه 432 نوکلئوتیدی ناحیه HVR-I ژنوم میتوکندری با استفاده از واکنش زنجیره ای پلیمراز، نمونه ها توالی یابی شدند. نتایج آنالیز توالی ها حاکی از وجود چهار هاپلوتایپ و چهار جایگاه چند شکل در ژن مذکور بود. بررسی همولوژی توالی مورد توافق انواع نژادهای گوسفند نشان داد که تثبیت چند شکلی موجود در موقعیت شماره 13 نمونه های بررسی شده به عنوان جامعه ای کوچک از گوسفندان زندی ایران ممکن است فقط خاص گوسفند نژاد زندی باشد. بررسی تنوع نوکلئوتیدی نشان داد که گوسفند نژاد زندی دارای تنوع نوکلئوتیدی کمتری نسسبت به گوسفندان مغانی و بلوچی می-باشد. نتایج ترسیم درخت فیلوژنی نشان داد که گوسفند نژاد زندی متعلق به گروه هاپلوتایپی A می باشد و کمترین فاصله ژنتیکی را با نژادهای گوسفند ایرانی بلوچی، مغانی و افشاری دارد، با این وجود فاصله ژنتیکی قابل تاملی را با توالی مرجع گروه هاپلوتایپی A دارا می باشد.

داده های ژنومی می تواند ما را به چگونگی شکل گیری نژادها و جمعیت ها و روند تأثیرگذاری رخدادهای ژنتیکی هرچند کمیاب در گذر زمان رهنمون سازد. از موارد بسیار ارزشمند جهت حفظ ذخایر ژنتیکی که خود موضوعی پر اهمیت تلقی می گردد و همچنین بهبود برنامه های اصلاح نژادی، پی بردن به ساختار ژنتیکی جوامع مورد مطالعه است. جهت مطالعه ساختار ژنتیکی جمعیت گوسفند زندی واقع در ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند زندی تهران از روش آنالیز تفکیکی مؤلفه های اصلی (DAPC) و همچنین از آنالیز مؤلفه های اصلی (PCA) استفاده شد. پس از99 رأس گوسفند نژاد زندی خونگیری و تعیین ژنوتیپ با تراشه های اسنیپ K50 شرکت ایلومینا صورت گرفت. روش تجزیه ی تفکیکی مؤلفه های اصلی، به وضوح ساختار ژنتیکی جمعیت مورد مطالعه و تفکیک حیوانات را در دو گروه نشان داد که می تواند ناشی از حساسیت روش DAPC باشد که قادر به بررسی همگنی واریانس در جوامع حیوانی است. در روش DAPC، برای ارزیابی تعداد بهینه ی خوشه با معیار BIC، 2=k بهترین نتیجه را نشان داد. بررسی نتایج حاصل جهت حفظ تعداد مؤلفه ی اصلی برای آنالیز تفکیکی، 31 مؤلفه ی اول را تعداد بهینه ی مؤلفه برای مراحل بعدی آنالیز در نظر گرفت. با توجه به اهمیت در نظر گرفتن واریانس درون گروهی و همچنین ساختار ژنتیکی جوامع جهت آنالیزهای مهم ژنومی مشخص شد که روش DAPC در مطالعه ی ساختار ژنتیکی گوسفند زندی به دلیل در نظر گرفتن تعداد مؤلفهی بیشتر و متعاقباً افزایش واریانس در نظر گرفته شده نسبت به روش PCA کاراتر می باشد.